STAMI kan gi råd om arbeidsmiljøet ved graviditet

Statens arbeidsmiljøinstitutt jobbar dagleg med problemstillingar knytta til graviditet og arbeidsmiljø, og instituttet har ei eigen spesialteneste som gir råd i høve til risikofylt arbeidsmiljø for gravide. Tenesta er forankra i dokumentert kunnskap, dels frå eigen forsking og dels frå andre si forsking.

Det er arbeidsgjevaren si plikt å vurdera om påverknad frå arbeidsmiljøet kan gje auka risiko for forplantningsskader hos arbeidstakarar. Det er slått fast i Arbeidstilsynet si forskrift "Forplantningsskader og arbeidsmiljø" fra 1995. Det er og arbeidsgjevar si plikt å sørgje for at gravide ikkje vert utsette for noko slags form for risikabel eksponering i arbeidsmiljøet.

HMS-arbeid retta mot gravide

Forskningssjef  Petter Kristensen seier at tilrettelegging for gravide bør vera ein del av det systematiske HMS-arbeidet i bedrifter der det er kvinner i fruktbar alder. Det kan vera for seint å byrja å tenkje på dette når den gravide bankar på døra.

Erfaring syner at kunnskapen om HMS-arbeid generelt er mangelfull, og særleg er det lite fokus på å driva HMS-arbeid retta mot gravide. I ulike sektorar arbeidslivet er det ulike risikofaktorar ein må ta omsyn til, men for alle desse sektorane kan auka fokus på HMS-arbeid retta mot dei gravide føre til at sjukefråvær under svangerskapet går ned, og at arbeidsrelaterte forplantningsskader på fosteret minkar i omfang.

Det systematiske HMS-arbeidet bør ha ein strategi for korleis ein skal tilretteleggja arbeidet slik at den gravide får ein sikker arbeidsplass. Både fysiske, biologiske og kjemiske faktorar må vurderast. Bedrifter med kvinner i fruktbar alder som jobbar med til dømes kjemikaliar (spesielt løysemiddel) forureinande industri, tungt fysisk arbeid slik som i helsesektoren og barnehagar, bør tenkje særskild på å ha ein strategi som kan nyttast når nokre av dei tilsette vert gravide.

Det er viktig å gi kunnskap til dei gravide slik at dei ikkje går rundt og er bekymra utan grunn. Bekymringa kan i seg sjølv bli ei belastning. Om ein ikkje klarar å fjerne frykta, kan det vera aktuelt å gi den gravide andre arbeidsoppgåver, seier Kristensen.